Ողիղ համեմատականություն
Խնդիր: Քառակուսու կողմը 2 դմ է: Որոշիր, թե ինչպե՞ս կփոխվի քառակուսու պարագիծը, եթե նրա կողմը մեծանա 3 անգամ, 4 անգամ, 5 անգամ:
| Քառակուսու կողմը, դմ | 2 | 6 | 8 | 10 |
| Քառակուսու պարագիծը, դմ | 8 | 24 | 32 | 40 |
Նկատում ենք, որ քառակուսու կողմը 3 անգամ մեծացնելիս (2 դմ էր, դարձավ 6 դմ), նրա պարագիծը ևս մեծացավ 3 անգամ (8 դմ էր, դարձավ 24 դմ):
Նույն ձևով, եթե քառակուսու կողմը մեծանում է 4 անգամ (2 դմ էր, դարձավ 8 դմ), ապա նրա պարագիծը ևս մեծանում է 4 անգամ (8 դմ էր, դարձավ 32 դմ):
Գալիս ենք եզրակացության, որ եթե քառակուսու կողմը մի քանի անգամ մեծանում է, ապա նույնքան անգամ մեծանում է նրա պարագիծը:
Ասում են, որ քառակուսու պարագիծը ուղիղ համեմատական է քառակուսու կողմին:
Երկու մեծություններ կոչվում են ուղիղ համեմատական, եթե մեծություններից մեկը մի քանի անգամ մեծացնելիս (փոքրացնելիս) մյուսը մեծանում է (փոքրանում է) նույնքան անգամ:
Առաջադրանքներ
1․ Թվարկել մի քանի մեծություններ, որոնք ուղիղ համեմատական են։
2, 6, 4
2․ Ներքևի աղյուսակում x-ը և y-ը ուղիղ համեմատական մեծություններ են, որոնք տրված են y=kx բանաձևով։ Լրացնել y-ի արժենքները , եթե k=4։
| x | 1 | 2 | 5 | 16 |  1/3 | 2/5 |
| y | 4 | 8 | 20 | 64 | 4/12 | 8/20 |
3․ Հետևյալ մեծություններից, որոնք են ուղիղի համեմատական
ա) Անցած ճանածարհը և արագությունը, եթե ժամանակը հաստատուն է։
բ) Եռանկյան կողմը և պարագիծը
գ) Մարդու տարիքը և հասակը
բ) Եռանկյան կողմը և պարագիծը
4. Աղյուսակում բերված մեծությունները ուղիղ համեմատական են:
Լրացրու դատարկ վանդակները:
| Զանգված (կգ) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Գին (դրամ) | 200 |
400, 600, 800, 1000